سارا رشادی‌زاده: پس از گذشت بیش از ۳ ماه از اجرای رسمی طرح ترابردپذیری، اوضاع برخلاف پیش‌بینی‌های اولیه رقم خورده است. نگاهی به آمارهای تحلیلی وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات درباره وضعیت اپراتورهای ارتباطی در ایران نشان می‌دهد ترابردپذیری در ۳ماه نخست اجرای خود باعث رشد یک درصدی سهم بازار اپراتور همراه اول و کاهش ۰/۵درصدی سهم بازار دو اپراتور دیگر شده، این در حالی است که پیش از اجرای این طرح ناظران همراه اول را بازنده ترابردپذیری می‌دانستند.

رایتل نیز که با نام اپراتور سوم ارتباطی شناخته می‌شود در زمان آغاز رسمی ترابردپذیری ضمن استقبال از این طرح خود را برنده ترابردپذیری می‌دانست، اما حالا علاوه بر اینکه آمار منتشر شده از سوی وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات خبر از کاهش سهم این اپراتور می‌دهد، مدیرعامل اپراتور سوم نیز به وضوح از نارضایتی خود سخن می‌گوید و معتقد است نبود همکاری میان اپراتورها باعث شده انتظارات‌شان از اجرای این طرح برآورده نشود.

طرح ترابردپذیری خطوط تلفن همراه در شهریور امسال و همزمان با آغاز هفته دولت به‌طور رسمی کلید خورد تا آنطور که وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات معتقد بود، شاهد «همکاری اپراتورها در عین رقابت» آنان باشیم. ترابردپذیری شماره‌های تلفن همراه (MNP) در واقع سرویسی است که به مشترکان اجازه می‌دهد بدون تغییر شماره تلفن همراه خود از اپراتوری به اپراتور دیگر مهاجرت و از خدمات اپراتور مقصد استفاده کنند. تاکنون ۱۳۲ اپراتور از ۷۰ کشور جهان نسبت به اجرای طرح ترابردپذیری اقدام کرده‌اند و تجربه‌های مثبت و منفی زیادی نیز از اجرای آن گزارش شده است. یک ماه پس از آغاز فاز تجاری این طرح، حسین فلاح جوشقانی، معاون نظارت و اعمال مقررات سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی به ارائه آمار ترابردپذیری پرداخت و گفت: «در طول یک ماه بیش از ۵۵هزار درخواست ترابرد شماره در مرکز مدیریت ترابرد رگولاتوری ثبت شده و ۳۵درصد درخواست‌ها نیز به نتیجه رسیده است. »
آمارهای ضد و نقیض اپراتورها
باوجود ارائه آمارهای کلی از سوی سازمان ارتباطات رادیویی، اپراتورها از ارائه آمار جزئی در این زمینه خودداری می‌کردند، اما در نهایت ایرانسل به عنوان اپراتور دوم ارتباطی کشور در جشن ۱۰سالگی این شرکت که با حضور وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات برگزار شد، سکوت خود را شکست و اعلام کرد تا ۹ مهر نسبت «خروجی همراه اول به ایرانسل» به «خروجی ایرانسل به همراه اول» ۶ برابر بود.

اپراتور اول در واکنش به خبر اعلام شده از سوی ایرانسل، این آمار را نادرست خواند و اعلام کرد در بحث ترابردپذیری میان ایرانسل و همراه اول، نه تنها ایرانسل نفع نبرده بلکه ضررهم کرده است. براساس اعلام این اپراتور تا ۹ مهر شمار تقاضای مشترکان ایرانسلی برای ورود به همراه اول ۲۵هزار و ۹۱ مورد و شمار تقاضای مشترکان همراه اولی برای ورود به ایرانسل ۲۳هزار و ۷۶۸ مورد بود. به دنبال بالا گرفتن بحث‌ها میان اپراتورها و آمار ضدونقیضی که هریک از اپراتورها به نفع خود اعلام می‌کردند، وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات با ارائه گزارشی تحقیقی، آماری و تحلیلی وضعیت رقابت اپراتورهای تلفن همراه را در ۳ماه نخست اجرای طرح ترابردپذیری بررسی کرد.

با نگاهی به این آمار می‌توان دید همراه اول که در پیش‌بینی‌های اولیه بازنده ترابردپذیری اعلام شده بود، حالا در رتبه نخست، ایرانسل در رتبه دوم و رایتل در رده آخر قرار گرفته است. در این بازه زمانی ضریب نفوذ همراه اول و ایرانسل به ترتیب ۱/۲۳درصد و ۰/۳۵درصد رشد و در مقابل ضریب نفوذ رایتل ۰/۲۷درصد کاهش یافت. به دنبال آن سهم همراه اول از بازار اپراتورهای ارتباطی یک درصد افزایش و سهم بازار ایرانسل و رایتل هریک ۰/۵درصد کاهش یافت. این آمار گویای آن است که سهم بازار ایرانسل و رایتل به نفع همراه اول کاهش یافت و حتی تبلیغات گوناگون رسانه‌ای و طرح‌های سیمکارت هدیه رایگان این اپراتورها نیز در تغییر سهم بازار آنان در مقابل بزرگترین اپراتور ارتباطی کشور تاثیر چندانی نداشته است.

در همین رابطه گزارش اختصاصی سایت ترابرد از سهم بازار اپراتورها ۹۰ روز پس از ترابردپذیری را بخوانید

انتظارات رایتل محقق نشد

سیدمجید صدری، مدیرعامل اپراتور سوم تلفن همراه کشور که در آیین اجرای رسمی ترابردپذیری از موفقیت رایتل سخن گفته و اعلام کرده بود در دوره اجرای آزمایشی این طرح بیشترین ترابردها به سوی رایتل انجام شده، حالا با گذشت بیش از ۳ ماه از اجرای این طرح از نارضایتی خود سخن می‌گوید. براساس آمار رسمی در بازه زمانی ۳ ماه نخست اجرای ترابردپذیری بیش از ۹درصد مشترکان رایتل خطوط خود را خاموش کرده یا به اپراتور دیگری مهاجرت کرده‌اند. مدیرعامل اپراتور سوم ارتباطی در گفت‌وگو با گسترش تجارت ابتدا به نقد عملکرد اپراتورهای دیگر پرداخته و می‌گوید: متاسفانه شاهد آن هستیم که اپراتورها همکاری لازم را با یکدیگر ندارند؛ به‌عنوان نمونه در بحث رومینگ ملی می‌بینیم که اپراتورهای همراه اول و ایرانسل به مشترکان خود اینترنت نسل ۳ ارائه می‌دهند، این در حالی است که در ارائه اینترنت به مشترکان رایتل در قالب رومینگ ملی، به آنان اینترنت نسل ۲ ارائه می‌کنند. این وضع نمونه کوچکی از مشکلات همکاری با اپراتورها است و به‌طور قطع آثار آن در ترابردپذیری هم مشاهده می‌شود، به همین دلیل ما در حال حاضر از ترابردپذیری راضی نیستیم. وی در ادامه سخنان خود به شرح دلایل نارضایتی خود از ترابردپذیری پرداخته و اظهار می‌کند: انتظار ما از ترابردپذیری محقق نشده است. اپراتورها همکاری چندانی با هم ندارند و علاوه بر مشکلات دامپینگ اپراتورها در بازار دیتای موبایل، ما شاهد این هستیم که بسیاری از مشترکان در فرآیند انجام کارهای اداری این طرح گرفتار شده و از اجرای آن پشیمان می‌شوند. در هرحال تمامی این موارد را به سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی اعلام کرده‌ایم و با پیگیری‌های این سازمان امیدواریم این اقدامات ضد رقابتی کاهش یابد. صدری ترابردپذیری را حق انتخاب مشترکان می‌داند و می‌افزاید: در صورتی که این طرح زیان‌ده باشد و برای ما ارزش‌افزوده لازم را به همراه نداشته باشد از سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی می‌خواهیم نسبت به اصلاح شرایط و تغییر آن اقدام کند چراکه به طور قطع ادامه رقابت در چنین وضعی امکانپذیر نخواهد بود.
طرحی مبهم به نام ترابردپذیری
عباس پورخصالیان، تحلیلگر و کارشناس ارشد حوزه فاوا در گفت‌وگو با گسترش تجارت به بررسی ابعاد اجتماعی ترابردپذیری می‌پردازد. پورخصالیان به گسترش تجارت می‌گوید: به عقیده من نخستین نقدی که می‌توان به این طرح وارد کرد، نامی است که برای آن انتخاب شده است. «ترابردپذیری» نامی مبهم و ناشناخته است که حتی مردم به عنوان نخستین مخاطبان آن هم نتوانسته‌اند به راحتی با آن ارتباط برقرار کنند. همین موضوع را می‌توان نخستین دلیل ناشناخته بودن ترابرد دانست و با گذشت بیش از ۳ ماه از اجرای رسمی این طرح هنوز هم بسیاری از مردم از آن بی‌خبر هستند. این کارشناس ارشد حوزه فاوا در ادامه سخنان خود می‌افزاید: نام ثقیل و نامناسب این طرح باعث شده حتی مسئولان اجرای آن هم در بیانات خود به جای استفاده از کلمه ترابردپذیری از تعابیر و جملاتی مانند جابه‌جایی اپراتور بدون تغییر شماره و… استفاده کنند تا شاید بتوانند کمی بیشتر با آن ارتباط برقرار کنند. باید توجه داشت که «ترابرد» در کلام به معنای حمل‌ونقل جاده‌ای است و این حوزه، به طور تقریبی هیچ ربطی به خدمات فناوری اطلاعات و ارتباطات ندارد، به همین دلیل تعداد اندکی از افراد از مفهوم آن خبر دارند. از سوی دیگر شاهد آن هستیم که اجرای این طرح ماه‌ها و سال‌ها به تعویق افتاد و مشمول گذر زمان شد و تازه زمانی که به مرحله اجرا رسید در نهایت تعجب دیدیم حتی در مرحله آزمایشی هم در سطح جامعه اجرا شده است.
همه این موارد را در کنار موضوعات فنی آن می‌توان دلایل استقبال نشدن از ترابردپذیری دانست.

منبع: روزنامه گسترش تجارت: https://goo.gl/mFp6jX